Liggende vetmuur

Liggende vetmuur       
Sagina procumbens       
Anjerfamilie
---------------------------------------------------------------
Een heel klein plantje….en het bezet alle kieren tussen de tegels van uw tuinterras. Tien tegen één noemt u het mos. Maar bekijk het eens goed, met een vergrootglas of loep. Ziet u bloemetjes, heel bescheiden, groenig witte bloemetjes ? Dan is het geen mos, maar één van de kleinste bloemplanten  die we kennen.
Nietig, maar alom tegenwoordig: de liggende vetmuur, Sagina procumbens. Het groeit plat op de grond, vooral in naden tussen tegels en straatklinkers. Droge of vochtige omstandigheden, zand of klei, zon of schaduw, het maakt deze soort niet veel uit. Zelfs flinke bepekeling van straten en wegen deert het niet.

Een verrassing is dat dit plantje tot de anjerfamilie behoort. Met zijn piepkleine bloemetjes van nog geen halve centimeter doorsnede, is dit toch wel iets heel anders dan de bekende ‘anjer in het knoopsgat’. Vetmuur is een naaste verwant van vogelmuur, zandmuur, grasmuur, enz. ‘Vet’ slaat op de sappige vetplantachtige blaadjes. De geslachtsnaam ‘Sagina’ heeft met vetmesten te maken en ‘procumben’ betekent liggend. De vetmuurbloemetjes hebben vier of vijf kroonbladen, die snel afvallen en soms helemaal ontbreken. De kelkbladen zijn groen en blijven wel aanwezig.

Liggende vetmuur vormt platte matjes. Uit een blijvende wortelrozet van rolronde, gepunte blaadjes van ongeveer één centimeter lang, komen kruipende stengeltjes, die waar het maar mogelijk is, op de bladknopen nieuwe wortels vormen. Ze worden voortdurend platgetrapt en overreden en dat lijkt ze alleen maar goed te doen. Het plantje maakt ook handig gebruik van die betreding, door kleverige zaden te produceren, die aan dierenpootjes, schoenen en banden blijven plakken. We zijn dus allemaal bezig deze plantjes overal uit te zaaien en te verspreiden.
Op golfbanen wordt dit plantje bestreden, omdat het de snelheid van het rollende golfballetje zou afremmen. Raadselachtig, dat zo’n klein, platliggend plantje dat kan!

Er bestaat een uitheemse soort, de priemvetmuur, Sagina subulata, die mooie kussens vormt en veel in tuinen wordt aangeplant. Als deze bloeit, zijn de kussens overdekt met zuiver witte, stervormige bloemetjes.                    

Bloem Groenig wit, 4 mm ø, kroonbladen korter dan de kelkbladen, maar ontbreken soms.
Hoogte 0,5 tot 1 cm.
Bloeitijd Mei - september.
Blad Tegenoverstaand, rolrond met stekelpuntje, minder dan 1 cm lang.
Stengel Liggende, op de bladknopen wortelende bloeitakken en korte, niet bloeiende takken.
Vruchten Doosvrucht, met vier kleppen openspringend.
Overig Vaste plant.
Standplaats Open, voedselrijke, veel betreden grond. Ook tussen straatstenen en op muren.
In Breda In bermen en in kieren en voegen tussen bestrating.
Vergelijk Lijkt op mos. Verwante soort uitstaande vetmuur groeit losser en hoger.

 

Contact

Stadsplanten in Breda stadsplantenbreda@gmail.com